Nguyên Giao
Những tin tức nổi nhất trong năm 2000
Cuốn niên giám The World Almanac xếp hạng 10 tin được nhiều người biết đến nhất như sau:
1. Cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ: Lần đầu tiên kể từ năm 1888, phó tổng thồng Gore thắng phiếu phổ thông, nhưng thua thống đốc Bush phiếu cử tri đoàn, sau 37 ngày tranh tụng, kết thúc bởi phán quyết của Tối Cao Pháp Viện Liên Bang hôm 13 tháng 12.
2. Tiến trình cấu tạo DNA của cơ thể con người: Đã được công bố hôm 26 tháng 6 bởi hai nhóm khoa học gia độc lập với nhau; nhóm người Anh được cầm đầu bởi bác sĩ Francis Collins, và nhóm Hoa Kỳ, bác sĩ J. Craig Venter.
3. Sự chấp nhận mất chức tổng thống Nam Tư của Slobodan Milosevic: Hôm mùng 6 tháng 10, trước một cuộc xuống đường có hơn nửa triệu người, theo sau một loạt các cuộc đình công, cựu tổng thống Milosevic đã buộc phải nhường chức cho tổng thống đắc cử Vogislav Kostunica.
4. Hai lãnh tụ Nam và Bắc Hàn - Kim Đại Trung và Kim Chính Nhật - hội thượng đỉnh: Tại Bình Nhưỡng hôm 14 tháng 6, hai lãnh tụ trên bán đảo chiến trường của thời Chiến Tranh Lạnh đã ký một thỏa ước cam kết sẽ thống nhất nước Đại Hàn bằng các biện pháp không đổ máu.
5. Nga Sô có tổng thống mới: Thủ tướng Vladimir Putin - từng là giới chức của cơ quan KGB - được tổng thồng Nga Sô Yelstin bổ nhiệm quyền tổng thống ngày cuối năm 1999; rồi đắc cử tổng thống ngày 26 tháng 3.
6. Thương thảo để có hòa bình ở Trung Đông: Đạt được vài kết qủa khích lệ, nhưng rồi lại bị ngưng trệ vì những bạo động có đổ máu. Do Thái chấm dứt 22 năm chiếm đóng vùng đất phía nam Lebanon hôm 24 tháng 5; nhưng cuộc thương thuyết giữa thủ tường Ehud Barak và lãnh tụ Yasir Arafat, do tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton môi giới ở Camp David từ 11 đến 25 tháng 7 đã không đưa đến một kết qủa nào dù Do Thái đã có nhiều nhượng bộ đáng kể. Cho đến cuối thàng 10, hơn 150 người đã chết ở Jerusalem và vùng West Bank trong những cuộc bạo động với đám đông ném đá, và phi đạn trả đũa.
7. Kết qủa bầu cử tổng thồng ở Mễ Tây Cơ: Oâng Vicente Fox của Đảng Hành Động Quốc Gia đắc cử tổng thống hôm mùng 2 tháng 7, chấm dứt 7 thập niên cầm quyền của đảng PRI, trên một quốc gia có dân số đông thứ 11 trên thế giới.
8. Những tranh cãi quốc tế về quyền nuôi giữ cậu bé Cuba, 6 tuổi: Elián González - được cứu khỏi chết đuối ở bờ biển Florida tháng 11 năm 1999 sau khi mẹ và 9 người đồng hành bị chết đuối trên thuyền vượt biên - đã bị các nhân viên của Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đột kích để nuôi giữ từ trong nhà của các họ hàng của cậu ở Miami rạng sáng hôm 22 tháng 4. Cậu bé đã về lại Cuba với bố hôm 28 tháng 6.
9. Công ty Bridgestone/Firestone chính thức thu hồi vỏ xe hơi: Hôm mùng 9 tháng 8, 6 triệu rưỡi vỏ xe hơi thực dụng thể thao và vận tải chở hàng hạng nhẹ đã được thu hồi sau khi các tai nạn lật xe vì vỏ bị bong đã khiến hơn 88 người bị chết.
10. Ngày đầu năm 2000 đã được nhân loại tưng bừng đón chào dù lo ngại khủng bố và "con bọ" điện toán Y2K: Cả hai điều lo sợ đếu đã không xảy ra. Thế giới đã tốn hơn 350 tỷ Mỹ kim chuẩn bị các biện pháp để đối phó với "con bọ".
Lịch trình những sự kiện chính trên thế giới trong năm 2001
Tháng giêng
Đến phiên Thụy Điển làm chủ tịch Liên Hiệp Âu Châu (LHAC).
Hy Lạp chính thức sử dụng đồng tiền chung của LHAC.
Uùc kỷ niệm 100 năm lập quốc ở Sydney.
Gia Nã Đại bổ nhiệm tân thống đốc cho ngân hàng trung ương.
Xa lộ ngầm Mont Blanc được tái khai mở nối liền Pháp và Ý.
Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới họp ở Davos, Thuỵ Sỹ.
Tân tổng thống - thứ 43 - Hoa Kỳ nhậm chức ngày 20.
Năm Âm lịch con rắn - tượng trưng cho tình yêu lãng mạn và suy tư – bắt đầu.
Tưởng niệm năm thứ 100 ngày nữ hoàng Victoria từ trần.
Tháng hai
Bầu cử tổng thống ở Sierra Leone.
Trạm không gian Mir của Nga rơi xuống trái đất.
Hoa Kỳ chọn vô địch về nông xuất với tiêu chuẩn vào khoảng 400 bushel bắp trên mỗi mẫu đất; gấp 3 lần sản lượng trung bình trên toàn quốc.
Múa lễ diễn hành ngoài đường ở Rio de Janeiro, và New Orleans.
Tháng ba
Bầu cử vùng ở Baden-Wurttemburg, và Rhineland-Palatinate ở Đức; chỉ dấu cho cuộc bầu cử liên bang trong năm 2002.
Các cuộc bầu cử địa phương ở Pháp. Cháu cựu tổng thống Charles de Gaulle sẽ là một ứng cử viên của đảng National Front cho chức vụ thị trưởng Paris.
Tổ Chức Các Nước Xuất Cảng Dầu Lửa (OPEC) họp ở Aùo.
Đại hội đảng Cộng sản Việt Nam.
Khai trương Dự Aùn Eden – có nhà kính ươm cây lớn nhất thế giới – ở Cornwall, Anh; Ba hệ thống dưỡng sinh, và nhiều ngàn các giống cây cỏ được trang bị dưới cùng một mái nhà.
Tháng tư
Bầu cử quốc hội ở Ý, và Albania.
Bầu cử tổng thống ở Peru.
Phi thuyền 2001 Mars Odyssey được phóng đi để sẽ hạ cánh xuống hành tinh đỏ vào tháng 10, để nghiên cứu về phóng xạ, và thăm dò nước.
Ngày Địa Cầu – 21 tháng 4.
Kiểm tra dân số ở Anh, ngày 29.
Phi trường Elefetherios Venizelos mới của Athens, Hy Lạp được khánh thành, nhận các máy bay quốc tế. Sẽ có nhiều chuyến bay bị chậm trễ.
Tháng năm
Tổng tuyển cử ở Anh.
Bầu cử tổng thống ở Iran. Bầu cử quốc hội ở Phi, và Ba Lan.
Chung kết giải bóng đá FA ở Anh; lần đầu tiên diễn ra ở ngoài Wembley kể từ năm 1923.
Tháng sáu
Bầu cử quốc hội ở Bulgaria. Bầu cử tổng thống ở Bolivia, và Mông Cổ.
Hạn chót thực thi hiệp ước Good Friday ở Bắc Aùi Nhĩ Lan.
Nhật thực ở Nam Phi, và Nam Mỹ.
Họp thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu ở Gothenburg, Thụy Điển.
Cao ốc có mặt tường kính lớn nhất thế giới – có tên The Messehalle – được khai trương ở Frankfurt, Đức.
Tháng bẩy
Bỉ làm chủ tịch Liên Hiệp Âu Châu.
Bầu cử quốc hội ở Nhật. Bầu cử tổng thống ở Uganda.
Oâng Juan Antonio Samaranch thoái vị sau 21 năm giữ chức vụ chủ tịch Uûy Ban Thế Vận Hội. Quốc gia tổ chức Thế Vận Hội cho năm 2008 sẽ được tuyển chọn.
Singapore và Uùc bắt đầu trao đổi các chứng khoán ở cả hai nới.
Dầu lửa của Iran bắt đầu được bơm vào Thổ Nhĩ Kỳ.
Đại hội âm nhạc lớn nhất thế giới - có tên là Proms – được mở màn ở Royal Albert Hall, Luân Đôn.
Tám cường quốc - G8 – họp thượng đỉnh ở Genoa, Ý.
Tháng tám
Các cuộc bầu cử địa phương ở Pakistan. Tướng Pervez Musharraf hứa sẽ cho tổ chức bầu cử toàn quốc trước tháng 10, năm 2002.
Tranh giải IÂF Athletics World Championships ở Edmonton, Gia Nã Đại.
Một triệu rưỡi người tham dự hội chợ lớn nhất của Âu Châu ở Notting Hill, Luân Đôn.
Kỷ niệm năm thứ 40 Bức Tường Bá Linh đã được dựng lên.
Tháng chín
Bầu cử quốc hội ở Pháp, và Norway.
Khánh thành Bảo tàng viện Berlin Jewish.
Năm 5762 của Do Thái bắt đầu.
Ngày hòa bình quốc tế của Liên Hiệp Quốc – 21 tháng 9.
Tháng mười
Bầu cử quốc hội ở Uùc, và Argentina. Bầu cử tổng thống ở Bangladesh, Gambia, và Zambia.
Hơn 800 triệu tín đồ Hindus trên thế giới đón chào hội chợ ánh sáng – Diwali.
Nhạc cảnh Little Women bắt đầu trên sân khấu Broadway.
Họp thường niên của Ngân Hàng Thế Giới, và Quĩ Tiền Tệ Quốc Tế ở Hoa Thịnh Đốn.
Thượng đỉnh APEC ở Shanghai, Trung cộng.
Tháng mười một
Bầu cử quốc hội ở Jordan. Bầu cử tổng thống ở Nicaragua, Romania, và Honduras.
Tranh giải vô địch thế giới về nước chấm cà chua cay (salsa) ở Miami, Florida, Hoa Kỳ.
Tín đồ Muslims trên thế giới bắt đầu ăn chay cho Ramadan, kể từ ngày 17.
Bầu cử thị trưởng Nữu Ước.
Cần điều động trò chơi điện toán X-Box của hãng Microsoft được bầy bán.
Tháng mười hai
Bầu cử quốc hội ở Chí Lợi.
Hai phim "Harry Potter", và Lord of the Rings" cạnh tranh ác liệt với nhau.
Ngày ý thức về bệnh liệt kháng – mùng 1, tháng 12.
Họp thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu ở Brussels, Bỉ.
Kỷ niệm năm thứ 10, ngày Liên Sô bị giải thể - ngày 31.
Dự phóng những chuyển biến của thế giới trong năm 2001
Trong ấn bản với chủ đề "The World in 2001", chủ bút Dudley Fishburn của tuần san The Economist, có trụ sở ở Luân Đôn – Anh quốc, phỏng đoán thế giới trong năm 2001 sẽ có những biến chuyển chính như sau.
Năm 2001 sẽ là năm thế giới sẽ trở nên giầu có hơn về vật chất, và tử tế hơn về tinh thần. Âu châu sẽ có mức phát triển cao hơn trong 10 năm qua. Tân tổng thống Hoa Kỳ trong khi làm quen để ổn định trong Tòa Bạch Oác, sẽ bị bận tâm về một vấn đề mà ông ta chắc cũng đành phải bó tay: một nền kinh tế từ từ chậm xuống. Không được để ý bởi các nước Tây phương, Trung Cộng và Ân Độ sẽ tổ chức lại xã hội của họ để gia tăng gấp đôi sự thịnh vượng trong mỗi thập niên. Đây sẽ là thành qủa đáng kể nhất của nhân loại trong năm 2001: Các nước nghèo sẽ trở thành giầu có nhanh chóng hơn. Trung Cộng sẽ ký tên gia nhập cái đã được gọi là "Quái vật Tư bản": Tổ Chức Thương Mại Thế Giới; và rồi kết qủa theo thời gian, sẽ trở thành một quốc gia dân chủ hơn.
Chính ở điểm này, sự tử tế của năm 2001 sẽ biểu lộ rõ. Sự hoàn cầu hóa sẽ cải thiện tiêu chuẩn cho nhân quyền, luật lệ, và luân lý của các xí nghiệp khắp thế giới, kể cả những nơi thê thảm như ở Phi Châu. Cuộc cách mạng về truyền thông đứng ngay sau, để hỗ trợ cho sự cưỡng chế này. Trong qúa khứ, đã đâu có bao giờ có những thay đổi nhanh chóng, hay từ thiện hơn trong cung cách cư xử của con người? Không còn ô nhiễm môi sinh, chẳng có những rào cản, hết giáo điều, biến mất hết những xưởng bóc lột sức lao động thợ thuyền chỉ thành thực tế khi có sự trao đổi tự do hơn của tin tức. Đã thế, sự ra đời của điện thoại di động thuộc "thế hệ thứ ba", của kỹ thuật băng tần số rộng (broadband) - sẽ được thực hiện gấp hai lần ở Âu châu trong năm 2001 – của truyền hình mà khán gỉa có thể đối thoại được (interactive television), của mạng lưới điện toán hoàn cầu Internet thông minh hơn (mà người sử dụng có thể điều khiển nó phải suy tính cho mình) đều sẽ xảy ra trong 12 tháng sắp tới.
Từ xưa, các chính phủ – dù độc tài hay dân chủ – có uy quyền nhờ đã có thể kiểm soát, giới hạn, hay điều động những luồng tin tức. Uy quyền ấy hiện đang bị giảm mất. Tất cả các chính phủ sẽ trở thành nhỏ bé hơn và bớt thống trị hơn. Hãy coi ở Mỹ châu, và Âu châu: thuế sẽ giảm hàng loạt ở khắp mọi nơi, nhờ bị kéo xuống bởi sự cạnh tranh, và phồn thịnh của Thời Đại Điện Toán. Chỉ riêng ở Anh, thuế sẽ tăng, để sẽ đưa đến sự kiện chính phủ của đảng Lao Động sẽ không còn giữ được đa số để có thể tái đắc cử.
Để nhận diện ra những hiểm nguy trong năm mới, hãy để ý đến những điều rõ ràng bị mất quân bình. Ở Mỹ, đó chính là sự thâm thủng trong cán cân ngoại thương, và đồng Mỹ kim. Ở Âu châu, coi chừng những quốc gia láng giềng chung quanh. Dữ kiện thống kê đáng sợ nhất là không có một quốc gia nào trong số 7 nước Ả Rập có ranh giới bao chung quanh biển Địa Trung Hải có một chính quyền chính đáng; tổng số dân của các quốc gia này sẽ tăng vọt lên tới 163 triệu trong năm tới, trong số đó 56% dưới 25 tuổi, sẽ tạo thành một thành phần thanh niên không có công ăn việc làm, nên sẽ dễ bất mãn. Cộng thêm một nước Do Thái dễ giận dữ trong một khung cảnh càng ngày càng hỗn độn hơn, phía nam của biên giới Âu châu chắc chắn sẽ là một vùng bất ổn nhất của thế giới.
May mắn hơn cho Hoa Kỳ: Ngoại trừ Cuba, tất cả các nước láng giềng đếu sẽ phồn thịnh, nhờ đã chấp nhận dân chủ, tư bản, và cải tổ.
Tại Nhật, nguyên cả một xã hội đang phải cố gắng tìm lại sự quân bình cho mình, sau 10 năm lận đận. Tuy nhiên, hãy xét điểm hiểm nguy này: Một nước Nhật Bản mới, hiện đang thành hình, trong khi name giữ chỉ có 14% tài sản của thế giới, mà lại mang món nợ 3 ngàn 400 tỷ Mỹ kim, hay 40% của tổng số nợ trên thế giới.
Nguyên Giao
San Diego, Hoa Kỳ
No comments:
Post a Comment