Vào một buổi chiều rất đẹp đầy nắng, đoàn chúng tôi đi thăm di tích Đại học Na-Lan-Đà (Nalanda Monastic University). Lúc này miền Bắc Ấn Độ đang vào đầu Xuân nên khí hậu mát mẻ rất dễ chịu. Đại học Phật giáo Na-Lan-Đà chỉ cách thành Vương Xá 11 km về hướng Bắc. Dưới ánh nắng chan hòa, những phế tích còn lại của một đại học nổi tiếng nhất Ấn Độ với nền móng, tường, tịnh xá, chùa tháp, tu viện, giảng đường, thư viện và cư xá sinh viên bằng đá hay gạch đỏ nằm giữa những bãi cỏ xanh mướt trông bồi hồi ngỡ ngàng đến siêu hiện thực. Khuôn viên rộng lớn đông đúc của một đại học xa xưa giờ đây không một bóng người, ngoại trừ một số du khách và đoàn người hành hương. Khách tưởng chừng như Từ Thức lạc thiên thai - surreal!
Có một thời quốc gia Ấn đã rất hãnh diện với thế giới về lối kiến trúc đồ sộ và huy hoàng của đại học Na-Lan-Đà. Trong khuôn viên bao la của đại học Phật giáo Na-Lan-Đà đã từng có 3 thư viện, trong đó một thư viện cao đến 9 tầng, 11 tịnh xá, 5 ngôi chùa và hàng chục ngàn cư xá cho sinh viên và ban giảng huấn. Thế kỷ thứ 9 là thời cực thịnh của đại học. Lúc đó có đến 10,000 sinh viên (gồm tu sĩ và không tu sĩ), 2,000 giáo sư và nhân viên giảng huấn. Những sinh viên Phật giáo ưu tú nhất trong và ngoài nước đều đổ về đây học. Từ thời đó, ngoài kinh điển Phật giáo, sinh viên còn được khuyến khích học những môn khác như triết học, tranh luận, và ngành thuốc. Trong số sinh viên ưu tú đã có ngài Huyền Trang (Hiuen Tsang, Đường Tam Tạng trong tập truyện bất hủ Tây Du Ký) từ Trung Hoa đến học vào thế kỷ thứ 7.
Hình chụp Tu Viện chính và các tháp còn sót lại. Khuôn viên đại học Na-Lan-Đà giờ đây chỉ còn lại những phế tích, như nền các ngôi tháp, tường gạch và những bậc thang dẫn lên các tịnh xá.
Vào cuối thế kỷ thứ 12 đại học Na-Lan-Đà bị quân xâm lăng Hồi giáo tàn phá tan hoang. Những gì không đập phá được thì bị đốt cháy để xóa Na-Lan-Đà khỏi bản đồ Ấn. (Chính sách tàn phá dã man thành bình địa của quân Hồi giáo cực đoan, đau buồn thay, vẫn còn được thi hành trong thế kỷ 21 hiện tại). May thay một số sách quý của thư viện được các nhà sư chạy thoát ôm theo, và bây giờ trở thành kho tàng quý báu cho Phật giáo và văn hóa nhân loại. Nhưng cũng không may cho Phật giáo, sự hủy diệt đại học Na-Lan-Đà qua cuộc tàn sát đẫm máu và phi văn hóa của Hồi giáo đã đánh dấu thời kỳ mạt pháp suy tàn của Phật giáo tại Ấn Độ.
Di tích còn lại của giảng đường và phòng ốc trong khuôn viên đại học.
Hình chụp một dãy cư xá sinh viên xây bằng gạch. Hành lang dẫn vào cư xá trông khá rộng rãi.
Phòng của một cư xá sinh viên. Lỗ hổng trên tường là chỗ đặt đèn dầu ban đêm. Phía trong đủ rộng để kê giường và bàn học . So với nếp sống chật vật của người dân thời đó, cư xá thuộc vào hạng khang trang, đầy đủ tiện nghi.
Hình chụp tại khách sạn Indo-Hokke trong thành Vương Xá (thành phố Rajgir ngày nay). Trên chặng đường hành hương đoàn chúng tôi đều bắt đầu mỗi ngày bằng thiền tọa sau đó đi thiền hành, từ 45 phút cho đến một tiếng vào lúc sáng sớm trước khi dùng điểm tâm. Shantum đang hướng dẫn tọa thiền. Khi thân và tâm an tịnh thì tâm bồ đề, lòng từ bi và tình thương dễ mở rộng làm cho ngày được an vui và hạnh phúc hơn.
Bảng giá vé vào thăm di tích đại học: người Ấn trả 5 rupees (10 cents), khách ngoại quốc phải trả 100 rupees ($ 2.00). Lúc xưa khi tác giả lần đầu tiên về VN năm 1996 cũng vậy, ở những địa điểm du lịch Việt kiều phải trả gấp đôi, gấp ba người trong nước, so sánh VN cũng kỳ thị nhưng ít hơn Ấn Độ.
Người ta thường chọn công viên đẹp, hay vườn hoa rực rỡ đủ mầu hoặc hồ sen tươi mát để làm hậu cảnh chụp hình đám cưới. Nhưng cô dâu chú rể Ấn Độ này lại chọn nơi phế tích đổ nát để chụp hình đám cưới. Ở ngoài cô dâu trông rất quyến rũ, sang trọng trong chiếc áo cưới may bằng lụa Sari truyền thống của phụ nữ Ấn. Chú Rể đi bên cạnh tươi cười hãnh diện. Vội bấm một tấm hình để chúc mừng hạnh
Lúc ra về chúng tôi gặp một toán học sinh Ấn Độ đi field trip viếng thăm di tích Đại học Na-Lan-Đà. Với những nụ cười sẵn nở trên môi, tuổi trẻ ở đâu cũng yêu đời một cách hồn nhiên trong trắng. Tuy sống trong thành phố Rajgir nhỏ, các em đều mặc đồng phục rất chỉnh tề. Hơi tiếc khi nhìn các bộ đồng phục này dường như còn phảng phất dấu vết của thời thuộc địa Anh. Bộ đồng phục may theo truyền thống Ấn Độ của hai em nữ sinh đứng nói chuyện giữa ảnh coi bộ đẹp và ý nghĩa hơn.
(Kỳ tới: Thánh Tích Vườn Lâm Tỳ Ni, Nơi Đức Phật Đản Sanh)
DTK
No comments:
Post a Comment