Monday, June 13, 2016

Kỳ 10 và Chót: Thánh Tích Câu-Thi-Na (Kushinagar) Nơi Đức Phật Nhập Niết Bàn

Vào một sáng sớm chủ Nhật phái đoàn 31 người chúng tôi rời thành Xá Vệ Rajgir để đi đến Câu-Thi-Na, nơi Đức Phật nhập Niết Bàn từ giã cõi trần gian lần cuối. Trên đường đi, xe bus đã đi ngang qua thành phố Patna, bây giờ là thủ đô của tiểu bang Bihar, Ấn Độ, thành phố Vaishali và một số di tích cũng như địa danh quan trọng, như cây cầu Mahatma Gandhi dài 5.5 km, Tháp Phật giáo Kesariya lớn nhất Ấn Độ, trụ đá Ashoka còn nguyên vẹn với tượng đầu con sư tử nằm trên nóc trụ, nhìn về hướng Bắc là hướng Đức Phật đi bộ từ thành Xá Vệ Rajgir, qua Patna, qua Vaishali và đến Câu-Thi-Na (Kushinagar) là nơi dừng chân cuối cùng của Ngài. Sau khi thành đạo, trong suốt 45 năm sau đó Đức Phật đã đi khắp các miền đồng bằng bụi bặm của thung lũng sông Hằng để hoằng pháp độ sanh. Đức Phật biết trước 3 tháng ngày mình nhập diệt. Vì thế tại thành phố Vaishali Đức Phật giảng cho Tăng đoàn về nguyên lý Vô Thường của vạn vật, tuyên bố rằng thân tứ đại của Ngài cũng không tránh được luật Vô thường sinh trụ dị diệt, và Ngài sẽ nhập Niết Bàn tại làng Câu-Thi-Na trong rừng cây Sa La. Làng Câu-Thi-Na nay trở thành một trong bốn thánh tích thiêng liêng nhất của Phật giáo. Đối với Phật tử khắp nơi, Bồ Đề Đạo Tràng nơi Đức Phật thành đạo dưới cội Bồ Đề và Câu-Thi-Na nơi Đức Phật nhập Niết Bàn là hai nơi để lại những cảm xúc bồi hồi và biết ơn Phật nhiều nhất. Tại Câu-Thi-Na, người viết đã không nén được cảm xúc dâng trào khi chiêm bái đăm đăm tượng Ngài nằm nhập diệt trong tư thế bình thản an nhiên tự tại. Lòng biết ơn Phật tràn ngập trong lòng. Câu-Thi-Na là nơi trời và người đều khóc buồn bã tiễn biệt đấng Từ phụ.


Trên đường đi đến Câu-Thi-Na chúng tôi ghé thăm Tháp Phật giáo Kesariya. Tháp này do vua A-Dục (Ashoka) xây để đánh dấu nơi Đức Phật đi qua trước khi Ngài nhập Niết Bàn. Tháp Kesariya là một trong những tháp Phật giáo lớn nhất Ấn Độ. Hình chụp đa số các tượng Phật đã bị quân Hồi giáo đập bể, số tượng còn lại thì bị chặt đầu, đánh dấu thời kỳ mạt pháp của Phật giáo tại Ấn Độ.


Thánh tích Câu-Thi-Na ngày nay nằm trong một thị trấn nhỏ mang tên Kasia. Kasia không có những trung tâm thương mại lớn, không có vẻ lộng lẫy phồn hoa đô hội của những thành phố lớn của Ấn Độ. Nhưng điều này không cần thiết, Phật tử khắp nơi trên thế giới tìm đến Câu-Thi-Na để được chiêm ngưỡng di tích thiêng liêng nhất, đó là Tháp Niết Bàn (Mahaparinirvana Stupa) và Chùa Niết Bàn (Mahaparinirvana Temple) xây sát cạnh nhau trên cùng một nền móng (Hình dưới)


Hình chụp Tháp Niết Bàn xây đằng sau Chùa Niết Bàn. Tháp Niết Bàn có kiến trúc hình trụ với mái hình vòm tròn (dome); Chùa Niết Bàn có kiến trúc khác lạ hơn, hình lăng trụ với 4 cửa sổ lớn hình tròn trông ra 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc. Tháp và Chùa Niết Bàn nguyên thủy, do vua Ashoka xây, đã bị quân xâm lăng Hồi giáo đập phá và thiêu rụi vào thế kỷ 12. Hai tòa kiến trúc mới này được xây lại trên nền móng cũ vào đầu thế kỷ 20.


Người viết và bà xã chụp hình kỷ niệm ở phía ngoài Chùa Niết Bàn trước khi vào bên trong chiêm bái tượng Đức Phật nằm trước khi Ngài nhập Niết Bàn. Phía sau một số người trong đoàn thư giãn trong ánh nắng mai trước khi vào Chùa.


Hình chụp tượng Đức Phật trong tư thế nằm nhập Niết Bàn. Ngài quay đầu về hướng Bắc, mặt nhìn hướng Tây, bình thản an nhiên tự tại trước giây phút nhập diệt. Dựa vào tường Chùa Niết Bàn là các thành viên của đoàn đang ngồi thiền định, quán tưởng về cuộc đời Đức Phật trong im lặng, tỉnh thức.


Toàn thân tượng Phật nằm. Pho tượng dài 6 m, nguyên thủy được khắc từ một tảng đá đen nhưng nay đã trở thành mầu vàng óng ả do các Phật tử hành hương dùng vàng lá phết lên tượng Phật để tỏ lòng kính ngưỡng kim thân của Ngài. Trong Chùa Niết Bàn chỉ thờ duy nhất pho tượng này. Người ta cho rằng đây là một trong những kiệt tác về nghệ thuật đúc tượng Phật của Ấn Độ và thế giới.


Mọi người trong đoàn chúng tôi tự động xếp hàng đi nhiễu quanh tượng Phật ba vòng về phía tay phải (chiều kim đồng hồ) theo nghi thức Phật giáo để tỏ lòng kính ngưỡng một bậc Đạo Sư vĩ đại của nhân loại từ giã trần gian này lần cuối. Trong hình, người đi đầu là Tanya T., a fine art Restorer (chuyên phục hồi lại oil paintings cho các viện bảo tàng). Tanya có studio riêng tại California. Đằng sau là Robert Z., luật sư về Business & Trade Litigation từ Minnesota. Người đang đọc kinh đứng gần cửa là Shreyas P., bác sĩ chuyên ngành Neurology tại Massachusetts. Bên cạnh Shreyas hai tín nữ đang quỳ chấp tay chiêm ngưỡng tượng Phật nhập Niết Bàn. Trong Chùa không nghe một tiếng động.


Một tín nữ đang lặng lẽ rải hoa cúng dường dưới chân Phật.


Người viết mời một nhà sư Ấn Độ trẻ chụp hình kỷ niệm. Vị Tăng sĩ này cho biết hôm nay đến Chùa Niết Bàn để làm công quả. Nhà sư cũng nói có lần đến thăm Việt Nam và rất thích chùa chiền ở VN. Đằng sau hai người là một đám học trò Ấn Độ đi chiêm bái thánh tích Phật nhập Niết Bàn. Tuy từ một thị trấn nhỏ và nghèo của Câu-Thi-Na, các em học sinh cũng mặc đồng phục chỉnh tề, xếp hàng  trật tự đi nhiễu quanh Phật trong kính cẩn và im lặng. Cử chỉ lễ phép và tôn trọng của các em phản ảnh thầy giáo, cô giáo Ấn đã dạy cho các em ý thức về công dân giáo dục và hạnh kiểm tốt.

Đọan Kết

Cuộc hành hương của đoàn chúng tôi đến đây chấm dứt. Mọi người đáp chuyến máy bay chung lần chót về lại New Delhi. Ai cũng cảm thấy bồi hồi luyến tiếc sự kết thúc của cuộc hành trình tâm linh tuyệt vời. Nhưng mỗi người phải trở về thế giới thực tại của mình, để sửa sọan hồi hương, hoặc tiếp tục đi du lịch thêm trên đất Ấn. Trong đoàn có người ở lại thêm một tháng để làm thiện nguyện, có người đi du lịch tiếp miền Nam Ấn Độ, có người đi thăm hang động, có người đi thăm ngôi đền nổi tiếng thế giới Taj Mahal - trong đó có chúng tôi.


Taj Mahal được xây bằng tình yêu bất diệt. Một "Lâu đài tình ái". Viên ngọc của Ấn Độ. Điểm du lịch cuối cùng của chúng tôi. "...Anh kết lầu hoa bằng thơ tình ái. Cho mắt em xanh đến tận muôn đời..."


Bên phải là cặp vợ chồng người bạn chúng tôi ở Knoxville. Fred M. là Professor Emeritus của Đại học Tennessee, một Phật tử và học giả uyên thâm Phật học. Marcia M. là Mục sư nhà thờ Tin Lành. Fred và Marcia đã sẵn sàng chờ chúng tôi một năm để đi hành hương Ấn Độ chung với nhau. Hình chụp bốn người ngồi nghỉ chân sau khi viếng thăm ngôi đền Taj Mahal.


Để kỷ niệm cuộc hành trình tâm linh sắp kết thúc, vào ngày cuối trong giờ ăn trưa, Shantum loan báo và đề nghị mỗi người làm một bài thơ hay bài hát để đóng góp cho buổi "Khép Lại Vòng Tròn" (Closing Circle) vào chiều hôm đó. Buổi chiều chúng tôi lên xe bus đến Tháp Angulimala (Tháp thờ Tôn giả Vô Não, mệnh danh là "Kẻ cướp quăng dao thành Phật"). Tại đây chúng tôi ngồi thành vòng tròn, và sau thời thiền định, luân phiên nhau chia sẻ bài thơ, bài hát, hay bài nói chuyện, bộc lộ những cảm xúc, rung động, ý nghĩ của từng cá nhân về chuyến đi. Có nhiều nụ cười, có cả nước mắt. Vậy xin ghi lại dưới đây bài thơ tiếng Anh người viết đã làm, mang tựa đề "Awakening", như dư âm của một chuyến hành hương kỳ thú.

                                         Awakening

          In the footsteps of the Buddha I began a spiritual journey
          to the Holy sites,
          Enlivened the history of the passage of time.
          The Earth, Water, Air and Fire (1)
          And Feeling, Perception, Mental Formations and Consciousness
          are but flashes of light. (2)
          Suffering, Impermanence, Emptiness and No-Self,
          I heard the Blessed One's teachings in each step of myself.
                                                                            
                                                                                      DTK

(1) Đất, nước, gió, lửa là tứ đại, bốn yếu tố tạo thành phần vật chất của con người. Danh từ Phật học gọi phần vật chất là Sắc.
(2) Thọ, Tưởng, Hành và Thức là bốn yếu tố tạo thành phần tinh thần của con người. Tổng hợp vật chất và tinh thần, Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức thành Ngũ Uẩn, là con người.

Một lần trong đời được theo dấu chân Phật. Ước mơ đã trọn. Dẫu biết rằng bước chân tâm linh vẫn còn phải tiếp tục. Trong cuốn "Từ Nguồn Diệu Pháp" Ni sư Thích Nữ Trí Hải đã tìm được Đạo khi Ni sư viết:

"Chỉ trong địa hạt tâm linh, niềm vui của ta mới không phải trả giá bằng nỗi khổ của người, mà còn tỏa rộng bóng mát của nó cho mọi kẻ chung quanh."

Cám ơn và thân chào các bạn.

DTK

No comments:

Post a Comment