Nếu thành phố thiêng liêng Varanasi nằm bên bờ sông Hằng bí ẩn là tượng trưng của tất cả những gì đông đúc và hỗn loạn nhất thì Vườn Lộc Uyển (hay Vườn Nai) trong Sarnath là nơi vắng lặng, thanh tịnh, cây cỏ thật xanh tươi. Nằm ngoài ngoại ô Varanasi và chỉ cách 10 km về hướng Bắc, Vườn Lộc Uyển là một trong bốn thánh tích quan trọng của Phật giáo.
Xưa kia khi Đức Phật còn tại thế, Vườn Lộc Uyển là một khu rừng rậm rạp do một vị vua đã hiến cúng Đức Phật và ra lệnh biến khu rừng thành nơi trú ẩn an toàn cho loài nai (deer sanctuary). Do đó khu rừng yên tĩnh này do nhân duyên ấy cũng là nơi sống lý tưởng của các ẩn sĩ và đạo sĩ nhất tâm tu hành tìm đạo. Sau khi Đức Phật thành đạo dưới gốc cây Bồ đề bên bờ sông Ni-Liên-Thiền (Niranjana), Ngài đi bộ hơn 250 km từ Bồ Đề Đạo Tràng (Bodh Gaya), vượt sông Hằng, đi ngang qua những bực thang bằng đá "ghats" của Kashi (tên cũ thời đó của thành phố Varanasi), đi tìm năm đạo sĩ đã từng tu khổ hạnh với Ngài trước đây để độ cho họ. Đức Phật tìm thấy họ ở Vườn Lộc Uyển. Năm vị Tỳ kheo này là những người nghe Đức Phật giảng bài pháp đầu tiên mang tên "Kinh Chuyển Pháp Luân" (Dhammacakkappavattana Sutta, hay Turning of the Wheel of Law), chỉ cho chúng sinh thấy con đường dẫn đến Giác Ngộ qua Tứ Diệu Đế (hay Bốn Chân Lý Tuyệt Diệu, The Four Noble Truths), Bát Chánh Đạo (The Noble Eightfold Path) và con đường Trung Đạo(The Middle Way). Vì thế Vườn Lộc Uyển chính là nơi Đức Phật chuyển Pháp luân đầu tiên, là nơi đánh dấu sự thành hình của Tăng đoàn Phật giáo đầu tiên (với 5 anh em Kiều Trần Như, Kondanna, phát tâm quy y với Phật). Với sự hiện hữu của Phật, Pháp, Tăng, Tam Bảo (nghĩa là Ba Ngôi Quý, the Three Treasures or the Triple Gem) thành hình đầu tiên cũng tại thánh địa Lộc Uyển của Sarnath, đem ánh sáng đạo Phật đến cho nhân loại. Vì vậy Vườn Lộc Uyển ở Sarnath trở thành một trong 4 địa điểm thiêng liêng nhất đối với Phật tử khắp nơi trên thế giới.
Rồi từ Vườn Lộc Uyển Đức Phật đã đi hoằng pháp suốt 45 năm; Ngài đi chân đất đến khắp miền đồng bằng bụi bặm của miền Bắc Ấn Độ, độ cho hàng triệu người có nơi nương tựa và tu tập giữa cuộc đời khổ đau và tang thương này. Nhưng vào cuối thế kỷ 12, sự xâm lược của các đạo quân Hồi giáo cực đoan và hung tàn đã phá hủy và chôn vùi hầu hết những chùa và tháp trong vườn Lộc Uyển. Ngày nay chỉ còn lại những tàn tích đổ nát.
Ngày nay Vườn Lộc Uyển là một công viên không lớn lắm với những bãi cỏ xanh có tàng cây che bóng mát. Di tích được chăm sóc kỹ lưỡng và sạch sẽ. Hình chụp đoàn chúng tôi đang đi chiêm ngưỡng trong Vườn Lộc Uyển.
Giữa những bãi cỏ xanh tươi của Lộc Uyển, nhiều tàn tích đổ nát của những ngôi tháp, tu viện, tịnh xá thời xa xưa đã được các nhà khảo cổ khai quật lên làm sống lại một thời đại tưởng như đã bị quân Hồi giáo phá hủy chôn vùi trong lãng quên của lịch sử.
Nhà khảo cổ người Anh tên Alexander Cunningham của đầu thế kỷ 19 có công lao lớn nhất trong việc tạo dựng lại lịch sử của Vườn Lộc Uyển Sarnath. Ngày nay, vì thế, trong những di tích còn lại, chúng tôi vẫn được chiêm ngưỡng Tháp Dhamekh, ngôi tháp độc nhất không bị phá hủy bởi đạo quân quá khích Hồi giáo.
Tháp Dhamekh (Dhamekh Stupa), ngôi tháp uy nghi, nổi bật nhất trong Vườn Lộc Uyển. Tháp cao 33 m, hình ống, phía trong đặc được xây bằng đá và gạch vào thế kỷ thứ 5 sau Dương lịch, do vua A Dục (Ashoka) dựng lên để đánh dấu chỗ Đức Phật giảng bài pháp đầu tiên cho 5 vị Tỳ kheo trong vườn Lộc Uyển.
Trang trí hình học và hình hoa tỉ mỉ được khắc tinh xảo trên Tháp Dhamekh (Thế kỷ thứ 5 sau DL)
Một di tích quan trọng khác trong Vườn Lộc Uyển là trụ đá vua A Dục (Ashoka Pillar) cho dựng lên để ghi dấu nơi Đức Phật lập ra Tăng đoàn PG đầu tiên.
Trụ đá Vua A Dục nguyên thủy cao 15 m, nhưng sau cuộc xâm lăng tàn phá của người Hồi giáo, trụ đá bị đập gẫy chỉ còn khúc phía dưới đứng vững, khúc đầu của trụ đá có tượng 4 con sư tử còn nguyên vẹn nhưng nay được di chuyển vào trưng trong Viện Bảo Tàng Sarnath. Hình cho thấy trụ đá bị quân Hồi giáo đập bể thành 5 khúc. Shantum đang diễn giải lịch sử của trụ đá vua A Dục.
Chúng tôi vào Viện Bảo Tàng để xem nhiều cổ vật liên quan đến cuộc đời Đức Phật. Cổ vật đẹp nhất và quan trọng nhất là bức tượng "Phật Chuyển Pháp Luân" (the Teaching Buddha Statue) của thế kỷ thứ 5 sau DL. Nghệ thuật điêu khắc bức tượng tuyệt vời khó có nơi sánh kịp. Khuôn mặt Ngài thật thanh tịnh, hơi mỉm cười, mắt mở một nửa, ngồi trong tư thế an lạc của thiền định, toát ra ánh sáng từ bi vô hạn.
Tay Phật bắt ấn chuyển pháp luân (tức là giảng Pháp). Phía dưới tượng có khắc hình 2 con nai (để đánh dấu địa điểm là Lộc Uyển) và 5 vị Tỳ kheo quỳ nghe giảng pháp cùng với một nữ tín đồ (là người cúng dường bức tượng) và đứa con của bà. Hình này chúng tôi chụp lén bằng iPhone (vì không được phép chụp hình trong viện Bảo Tàng)
Nhóm chúng tôi ngồi thiền định trong Vườn Lộc Uyển, bên tai tưởng như còn văng vẳng lời giảng pháp của Đức Thế Tôn trong vườn này cách đây trên 2500 năm. Ngồi thiền hàng đầu bên trái là Carlie G., cô gái trẻ tuổi nhất đoàn,18 tuổi vừa xong Trung học, đi hành hương chung với cha là một thương gia ở Minnesota.
Người viết đi thiền hành, nhiễu quanh Tháp Dhamekh ba vòng theo chiều kim đồng hồ, lắng tâm hồi tưởng chính nơi đây Đức Phật đã giảng bài pháp đầu tiên. Vườn Lộc Uyển là đây, chẳng phải huyền thoại như hồi nhỏ đã tưởng tượng. Đi thiền hành mà tâm chúng tôi cứ dao động, ngơ ngẩn, bồi hồi.
(Kỳ tới: Bồ Đề Đạo Tràng Nơi Phật Thành Đạo)
DTK
No comments:
Post a Comment